Bồ Đào Nha 4-2 Đan Mạch: Kỷ nguyên hậu Ronaldo mở màn bằng một cơn bão phản công

Phút 87 tại Parken, khi Đan Mạch đã đẩy toàn bộ đội hình lên phần sân đối phương trong nỗ lực cuối cùng tìm bàn gỡ, Vitinha nhận bóng ở trung lộ, xoay người trong một nhịp và mở ra đường phản công. Mười giây sau, Joao Felix kết thúc gọn gàng. Tỷ số 4-2 khép lại một trong những đêm kịch tính nhất của vòng ba UEFA Nations League, và cũng khép lại cuộc tranh cãi về việc Bồ Đào Nha có thể sống thiếu Cristiano Ronaldo hay không. Chỉ một ngày trước trận đấu, Ronaldo rời trại tập trung. Tranh chấp công khai giữa anh và huấn luyện viên Jorge Jesus về việc không được ra sân trong trận gặp Na Uy đã tràn ra ánh sáng truyền thông. Cả một nền bóng đá nín thở chờ xem điều gì sẽ xảy ra khi đội bóng mất đi thủ lĩnh biểu tượng. Theo dõi trận đấu này từ đầu đến cuối, tôi nhận ra một điều mà những bản tin nhanh thường bỏ qua. Bồ Đào Nha không thắng bằng cảm hứng nhất thời. Họ thắng bằng cấu trúc, bằng một tuyến giữa được tổ chức để biến áp lực thành cơ hội. Và đó mới là câu chuyện thật sự của đêm Copenhagen. Áp lực trước giờ bóng lăn là khổng lồ. Đội trưởng lịch sử của họ vừa ra đi, để lại một khoảng trống vừa mang tính chiến thuật vừa mang tính biểu tượng. Bồ Đào Nha buộc phải chứng minh rằng cuộc sống vẫn tiếp diễn ngay cả khi thiếu "Ngài Don". Về mặt bảng đấu, họ cần một kết quả tích cực để củng cố vị trí dẫn đầu với thành tích toàn thắng. Chiến thắng đậm đà này củng cố vị trí số một của họ với chín điểm sau ba trận thắng, đưa họ tiến gần hơn đến vé vào vòng tiếp theo. Đan Mạch xếp thứ hai nhờ hiệu số bàn thắng, với hiệu số -1 sau khi ghi 6 và thủng lưới 7, xếp trên Na Uy đứng thứ ba. Xứ Wales nằm ở đáy bảng. Bồ Đào Nha khởi đầu với nhịp độ nhanh ngay từ tiếng còi khai cuộc, dồn ép sớm để tìm bàn thắng nhằm phá vỡ mọi toan tính của đội chủ nhà. Và họ có được đúng thứ mình muốn khi Joao Cancelo mở tỷ số. Phản ứng của Đan Mạch không đến chậm. Mikkel Damsgaard gỡ hòa sau một pha phối hợp bài bản mà Mohamed Daramy, người chơi nổi bật, là kiến trúc sư. Đội chủ nhà gần như không có thời gian tận hưởng niềm vui. Goncalo Ramos, người thay thế trực tiếp vị trí của Ronaldo trong đội hình xuất phát, tái lập thế dẫn bàn cho Bồ Đào Nha, khép lại một hiệp một hấp dẫn khi đội khách xứng đáng dẫn trước, kiểm soát bóng và tạo ra sức ép qua Rafael Leao và Cancelo. Đầu hiệp hai, Bồ Đào Nha suýt kết liễu trận đấu. Bruno Fernandes tạo ra cơ hội rõ ràng nhưng thủ môn Đan Mạch cứu thua xuất sắc. Hình phạt đến ngay sau đó ở đầu sân bên kia. Rasmus Hojlund gỡ hòa từ một pha phản công có tổ chức, kết thúc đường kiến tạo được dàn dựng của Damsgaard. Anh ăn mừng theo kiểu "Siiiu" nổi tiếng của Ronaldo, một thông điệp khiêu khích gửi đến người Bồ Đào Nha khiến khán đài Parken bùng cháy. Sau bàn gỡ hòa, trận đấu trở nên nguy hiểm. Đan Mạch dồn toàn lực tìm bàn dẫn trước và bỏ lỡ cơ hội rõ ràng qua cầu thủ vào thay Gustav Isaksen, trong khi Bồ Đào Nha dựa vào vũ khí phản công nhanh do Bruno Fernandes và Rafael Leao dẫn dắt. Đúng lúc Đan Mạch có vẻ gần bàn thắng nhất, Vitinha định đoạt. Một pha phản công nhanh của Bồ Đào Nha chứng kiến Bruno bỏ phí đường tạt thuận lợi, nhưng Vitinha quay lại và sút tung lưới, ghi bàn thứ ba làm thay đổi hoàn toàn cục diện trận đấu. Với thế dẫn bàn trở lại, Bồ Đào Nha cố gắng bảo toàn kết quả và ban huấn luyện tung Trincao vào sân để gia tăng sức ép tấn công, khiến trận đấu càng trở nên nguy hiểm hơn cho đội khách. Ramos suýt ghi bàn thứ tư bằng cú sút uy lực bị hàng thủ chặn lại. Hàng phòng ngự Đan Mạch rõ ràng gặp khó khăn trong mười lăm phút cuối trước làn sóng tấn công của Bồ Đào Nha. Những phút cuối biến thành một sử thi thật sự. Đan Mạch áp đặt thế vây hãm nghẹt thở, săn tìm bàn gỡ với một đợt tấn công khổng lồ để cứu lấy ít nhất một điểm. Bồ Đào Nha đáp trả áp lực bằng vũ khí chết người nhất của họ: những pha phản công thần tốc qua cặp tiền vệ Vitinha và Bruno Fernandes, khiến hàng thủ Đan Mạch choáng váng. Căng thẳng bùng phát. Mohamed Daramy nhận thẻ vàng vì pha vào bóng muộn với Bruno Fernandes trong lúc đuổi theo đường chuyền, trước khi chính Bồ Đào Nha thoát khỏi thảm họa. Một pha vào bóng quyết liệt của Ruben Neves khiến VAR vào cuộc, nhưng trọng tài kết luận thẻ vàng mà không được gọi ra màn hình bên đường biên, giúp Bồ Đào Nha thoát một thẻ đỏ có thể làm đảo lộn thế trận. Để hấp thụ nhiệt huyết của Đan Mạch và làm mới hàng công, ban huấn luyện thực hiện thay đổi kép, đưa Joao Neves và Joao Felix vào thay Pedro Neto và Goncalo Ramos. Sự thay đổi ấy phát huy hiệu quả như phép màu. Phút 87, từ một pha phản công mẫu mực, Joao Felix đóng dấu ấn với bàn thứ tư của Bồ Đào Nha, kết liễu trận đấu hoàn toàn và nâng tỷ số lên 4-2. Bàn thắng của Felix là đòn kết liễu chấm dứt cuộc nổi dậy của Đan Mạch. Bất chấp mọi ồn ào do sự ra đi của Ronaldo và cuộc khủng hoảng với Jesus tạo ra, Bồ Đào Nha cho thấy đủ chiều sâu và chất lượng để biến nghịch cảnh thành một chiến thắng lớn ngay tại trung tâm Parken, khai màn kỷ nguyên hậu "Don" bằng một thắng lợi đậm đà và kịch tính. Nhưng đây là lúc cần đọc lại câu chuyện mà truyền thông đã dựng sẵn. Câu chuyện chính thống kể rằng Bồ Đào Nha đã chứng minh họ có thể thắng mà không cần Ronaldo. Điều đó đúng về mặt kết quả, nhưng sai về mặt nguyên nhân. Số liệu không biết nói dối, nhưng người đọc số liệu thì có. Nhìn vào hai bàn thắng ở phút then chốt, bàn thứ ba của Vitinha và bàn thứ tư của Felix, cả hai đều đến từ cùng một cơ chế: phản công trực diện qua trung lộ, với Bruno Fernandes là trạm trung chuyển và các mũi chạy chỗ phía trên tạo khoảng trống. Ronaldo không phù hợp với cơ chế đó. Anh là cầu thủ cần bóng ở vị trí cố định, cần đội bóng xây dựng quanh mình. Khi anh ra đi, Bồ Đào Nha không mất đi sức mạnh, họ giải phóng được một hệ thống. Bóng ma không biến mất, chúng chỉ đổi màu áo đấu. Vấn đề của Bồ Đào Nha chưa bao giờ là Ronaldo không còn đủ giỏi. Vấn đề là một đội bóng được thiết kế để phục vụ một cá nhân thì không thể vận hành như một cỗ máy tập thể. Đêm ở Parken, lần đầu tiên sau nhiều năm, Jorge Jesus có trong tay một đội hình mà ông có thể sắp đặt theo ý muốn mà không phải cân nhắc đến cái tôi của bất kỳ ai. Điểm mù nằm ở đây: người ta ca ngợi chiến thắng như một sự giải phóng, nhưng lại không dám thừa nhận rằng chính sự hiện diện của Ronaldo trong nhiều năm đã kìm hãm tốc độ chuyển đổi chiến thuật. Người ta nhìn bảng giá, tôi nhìn khoản nợ phía sau. Khoản nợ ấy không nằm ở ngân sách, mà nằm ở thời gian bị mất đi. Cần nói thêm rằng Đan Mạch xứng đáng nhận nhiều hơn một lời khen. Họ không hề bị áp đảo về thế trận. Damsgaard điều phối tuyến giữa với sự điềm tĩnh đáng nể, Daramy liên tục khoét vào hành lang cánh trái của Bồ Đào Nha, và Hojlund cho thấy khả năng săn bàn trong vòng cấm. Vấn đề của họ nằm ở khả năng chuyển hóa cơ hội thành bàn thắng, và ở việc họ để lộ quá nhiều khoảng trống sau lưng hàng thủ mỗi khi dâng cao. Đan Mạch sẽ còn tiếc nuối. Họ chơi đủ tốt để có ít nhất một điểm, với Damsgaard và Daramy tạo ra những khoảnh khắc khiến hàng thủ Bồ Đào Nha chao đảo. Nhưng bóng đá không thưởng cho những đội bóng chỉ biết gây áp lực mà không biết kết liễu. Hojlund đã ăn mừng theo cách của Ronaldo, nhưng người Bồ Đào Nha đã trả lời theo cách của chính họ. Câu hỏi còn lại không phải là liệu Bồ Đào Nha có thể vô địch giải đấu này hay không. Câu hỏi là khi Ronaldo nhìn lại từ bên ngoài, liệu anh có nhận ra rằng điều anh để lại không phải là một khoảng trống, mà là một cơ hội.