HLV Murat Yakin vắng họp báo vì vấn đề thính giác, Thụy Sĩ đến Scotland bằng một buổi tập muộn

Trên sân tập ở Glasgow, Murat Yakin đứng ở rìa vòng tròn giữa sân, nghiêng đầu sang phải rồi lại sang trái. Davide Calla hét lên một chỉ dẫn, hai lần. Đến lần thứ ba, huấn luyện viên trưởng đội tuyển Thụy Sĩ mới nghe ra.

Cùng ngày, ở phòng họp báo, chiếc ghế của Yakin trống. Liên đoàn bóng đá Thụy Sĩ thông báo ông không thể tham dự vì vấn đề thính giác, và Calla ngồi vào chỗ ấy để nói về Scotland. Người đàn ông vừa bước qua tuổi 50 vẫn ra sân cùng các học trò, vẫn đứng đúng vị trí của mình trong buổi tập chuẩn bị cho trận đấu tại UEFA Nations League. Chỉ có điều, tiếng động xung quanh ông không còn đến đủ rõ.

Phía Thụy Sĩ nói vấn đề tai của Yakin trở nặng sau áp lực của chuyến bay, và rằng chuyện này từng xảy ra trong quá khứ. Cách nói ấy nhẹ nhàng, nhưng nó mở ra một câu chuyện khác: một đội bóng bước vào trận đấu quan trọng trong tình trạng cả đôi chân của tập thể lẫn đôi tai của người dẫn đường đều bị ảnh hưởng.

Chuyến đi đến Scotland bắt đầu bằng một buổi sáng bị bẻ gãy. Máy bay chở đội khởi hành muộn hai giờ. Khi đã lên không, tổ bay buộc phải quay lại hạ cánh ở Zurich, tiếp thêm nhiên liệu, rồi mới cất cánh lần nữa. Đội đặt chân đến nơi muộn hơn kế hoạch và chỉ còn vừa đủ thời gian cho một buổi tập. Với một đội tuyển chuẩn bị cho trận sân khách ở Hampden, việc mất đi một buổi tập không phải chuyện nhỏ.

Phía bên kia chiến tuyến, Scotland cũng đang ở một điểm khởi đầu lạ. Sebastien Pocognoli ra mắt bằng trận hòa 0-0 trên sân Slovenia, và trận gặp Thụy Sĩ là trận sân nhà đầu tiên của ông. Thụy Sĩ trong khi đó đã thắng Bắc Macedonia 3-0 ở lượt ra quân và nói thẳng mục tiêu của mình: giữ chặt lấy bảng đấu này.

Nếu chỉ đọc bảng kết quả, người ta sẽ nghĩ Thụy Sĩ đang đi trên đường ray quen thuộc. Nhưng Calla phá vỡ cảm giác ấy bằng một câu ngắn: với sự thay đổi huấn luyện viên, đây sẽ là một câu chuyện khác so với Euro. Ông nói thêm rằng Scotland sẽ rắn, sẽ chơi với rất nhiều đam mê, và sở hữu những cầu thủ chất lượng, đặc biệt ở tuyến giữa khi bóng nằm trong chân họ. Ông còn nhắc riêng một chi tiết: trong hiệp hai trận gặp Slovenia, Scotland đã cho thấy đẳng cấp của mình.

Điều đáng chú ý nhất trong buổi họp báo không nằm ở người vắng mặt, mà ở người ngồi thay: Thụy Sĩ đã bỏ ra một chu kỳ phân tích trọn vẹn cho một trận hòa 0-0 không có bàn thắng, và gọi nó ra bằng những chi tiết rất cụ thể. Họ không dùng băng ghi hình trận hòa 1-1 tại Cologne ngày 19 tháng 6 năm 2026 giữa Scotland và Thụy Sĩ ở Euro làm mẫu. Họ nói thẳng rằng mẫu ấy đã hết giá trị, vì người đứng ngoài đường biên của Scotland giờ là một người khác.

Với một đội tuyển chỉ có vài ngày và vài buổi tập mỗi đợt tập trung, việc bỏ hẳn một dữ liệu cũ để dựng dữ liệu mới là quyết định tốn kém. Nhưng đó cũng là dấu hiệu của một ban huấn luyện biết đọc bóng đá theo cách của thời hiện tại: cái đối thủ từng làm không quan trọng bằng cái họ có thể làm dưới một người mới. Dựa trên kinh nghiệm theo dõi các trận đấu quốc tế của tôi qua nhiều kỳ World Cup và các vòng loại châu Âu, những đội chuẩn bị kỹ nhất thường là những đội dám vứt bỏ học liệu cũ sớm nhất.

Chi tiết về hiệp hai trận Slovenia nói lên nhiều hơn một lời khen. Nếu Scotland chơi tốt hơn sau giờ nghỉ, đó có thể là dấu hiệu của một đội khởi động chậm, hoặc của một đội biết điều chỉnh trong phòng thay đồ. Cả hai cách đọc đều dẫn tới cùng một hướng chuẩn bị cho Thụy Sĩ: giữ nhịp ở nửa đầu trận và chuẩn bị tinh thần cho một hiệp hai bị đẩy lùi.

Trên mặt báo, câu chuyện sẽ được kể theo cách khác. Người ta sẽ khoanh tròn chiếc ghế trống rồi gọi đó là bất ổn. Năm 2026, cách đây ba mươi năm, tôi cũng từng đứng trong một phòng họp báo chứng kiến cảnh tương tự, và trận đấu hôm sau vẫn diễn ra đúng như nó phải diễn ra. Một buổi họp báo không ghi bàn, và một chứng ù tai không làm hỏng một buổi tập.

Điều đáng lo hơn với Thụy Sĩ nằm ở hai chỗ khác: thân thể của các cầu thủ sau một hành trình bị kéo dài, và sự mù mờ về cách Pocognoli sẽ dựng Scotland. Ở tuổi này, tôi đã xem đủ nhiều để biết rằng hình ảnh người thuyền trưởng đứng trên băng ghế kỹ thuật là thứ bóng đá hiện đại tôn thờ quá mức. Công việc thật diễn ra trong phòng video, trên sân tập, trong những buổi tối xem lại băng ghi hình của đối thủ. Calla ngồi vào ghế của Yakin và trả lời rành mạch về Scotland là bằng chứng cho thấy guồng máy ấy vẫn chạy. Thứ duy nhất bị mất là một cuộc nói chuyện với báo giới.

Tôi từng bị chê là kẻ đọc thơ trên sóng truyền hình. Tôi nhận. Bị chê thơ trên sóng hình là điều tôi tự hào, vì trái bóng vốn là thơ. Và tôi vẫn tin rằng có những trận đấu được định đoạt trước khi bóng lăn, không phải ở phòng họp báo, mà ở chỗ người ta có còn nghe được nhau hay không.

Ở Glasgow, Yakin sẽ phải nghe rõ tiếng hậu vệ của mình giữa tiếng gầm của Hampden. Nếu ông không nghe được, đội bóng của ông vẫn phải nghe nhau. Trận này nhiều khả năng được trả lời trong hai mươi phút đầu: Thụy Sĩ có đủ tỉnh táo để không bị cuốn vào đám đông, hay để chính tiếng ồn ấy nuốt mất cấu trúc của họ.